خبرگزاري ميراث فرهنگي ، گروه شهري:

بازار تجريش چهره سنتي به خود گرفت و حالا ديگر مي توان گفت اين يادگار قديمي شميران تنها يک بازار پر رفت و آمد نيست که محوري براي گردشگري است، جايي که بوي تاريخ و روزهاي دور را مي دهد.

به گزارش « ميراث خبر» ، پروژه ساماندهي و زيباسازي بازار قديمي تجريش در مساحتي حدود 500متر اواخر زمستان 87 با پيش بيني اعتباري معادل 3 ميليارد تومان آغاز شد.اين پروژه در واقع يکي از مجموعه پروژه هاي شهرداري تهران براي ساماندهي بازارهاي پايتخت از آن جمله بازارهاي تاريخي بود .بازاري که پس از بازار تهران بزرگترين و شناخته شده ترين بازار پايتخت به شمار مي رود و کارشناسان ميراث فرهنگي از آن به عنوان قلب تپنده تاريخ در محدوده شميران ياد مي کنند.

بازار پير شميران همچون ديگر بافت هاي تاريخي تهران در سال هاي طولاني فراموشي از  آسيب هاي متعدد در امان نمانده و بسياري از خانه هاي تاريخي آن تخريب شده و کليت بافت تاريخي اين محدوده آسيب ديده است. 

 ميدان تجريش كه امروزه به كلي از شكل گذشته اش خارج شده و بيشتر گذرگاه هاي آن به صورت ترمينال (اتوبوس ها) درآمده ، روزگاري در تهران قديم ميداني تنها، ساكت و منزوي بود كه از شمال به دربند و از شرق به خيابان ولي عصر، از جنوب به خيابان مقصود بيك و بازار و از همه مهم تر به امامزاده صالح محدود مي شد.بازار تجريش از قديمي ترين مجموعه آثار تاريخي شميران است گفته مي شود قدمت تکيه آن به 220 سال قبل باز مي گردد اما به واقع آيا در همه اين سال ها کسي به بازار تجريش به عنوان يک مجموعه فرهنگي نگاه کرده است ؟

محمدمرتضايي، کارشناس شهري که تحقيقي را در ارتباط با مولفه هاي تاريخي - فرهنگي بازار تجريش به انجام رسانده ، مي گويد :« يکي از ديدني ترين بخش هاي تهران و نيز ديگر شهرهاي ايران براي گردشگران بازارهاي سنتي است. بازار ها اگرچه کارکردهاي اقتصادي دارند اما واقعيت اين است که از گذشته هاي دور تاکنون بازارها در پيوند بسيار نزديک با زندگي اجتماعي مردم قرار داشته و به همين دليل کارکردهاي اجتماعي و فرهنگي متعددي دارد.»

به گفته او بازار تجريش هم مانند بازار تهران به تدريج هويت تاريخي فرهنگي خود را از دست داده و با اغتشاشات بصري متعددي مواجه بوده است. به گفته او برنامه ريزان شهري در سال هاي گذشته به بازار هاي تهران نگاه فرهنگي نداشتند و رويکردي که در سال هاي اخير درباره بازارهاي پايتخت مشاهده مي شود برآمده از تغييراتي در سياستگذاري ها و برنامه ريزي هاست.

مرتضايي با تاکيد بر اينکه محدوده بازار تجريش جدا از اغتشاشات بصري که در طرح ساماندهي اخير تا اندازه زيادي ساماندهي شده به برنامه هايي براي ساماندهي وضعيت ترافيک هم نياز دارد مي گويد : « اگر ما به فکر اين هستيم که کارکردهاي فرهنگي و اجتماعي براي اين محدوده اينجا کنيم بايد حد فاصل ميدان تجريش تا سرپل همانطور که مطالعات متعدد هم نشان داده به مسيري ويژه عابران پياده تبديل شود.»

حجت الله ملاصالحي، مدير عامل سازمان زيباسازي شهر تهران با بيان اينکه بازار تجريش يکي از اصلي ترين مولفه هاي هويتي شميران و فراتر از آن تهران است ، مي گويد:« بازار تجريش نمونه کوچک شده بازار بزرگ تهران است مثل ماکتي که از اين بازار ساخته باشند و به اين ترتيب داراي همان ارزش هاي تاريخي ، فرهنگي و هويتي است. در پروژه ساماندهي بازار تجريش کارشناسان مطالعات گسترده اي انجام دادند که نشانگاه هاي تاريخي و مجموعه المان هايي که ارزش هاي فرهنگي و هويتي دارند در اين پروژه احيا شده و فضاي گذشته در بازار تجريش زنده شود.»

به گفته رييس سازمان زيباسازي شهرتهران پروژه ساماندهي بازار تجريش که اکنون به اتمام رسيده و برخي از جزييات آن باقي مانده صرفا بهسازي کالبدي و توجه به زيباسازي نماي مغازه ها و بازار تجريش را مورد توجه قرار نداده بلکه در جريان ساماندهي اين محدوده مجموعه کانال هاي برق و مخابرات که به شدت فرسوده بودند مرتب سازي شدند، بخشي از پروژه به استحکام بخشي بازار و مغازه ها در برابر حوادث احتمالي مانند زمين لرزه اختصاص داشت به طوري تعداد 110 ستون به طور يکي در ميان بين هر دو  مغازه بازار کار گذاشته شد.

اين روزها بازار پير شميران حال و هواي ديگري دارد از مغاره هاي بي نام و نشان و ايرانيت هايي که بد منظره ترين فضاي ممکن را به بازار تحميل کرده بودند خبري نيست و کاشي کاري هاي ايراني که نام مغازه هاي بازار بر آن حک شده چشم را تا عمق زيبايي هاي تجريش مي برد.

شهرداري تهران برنامه هايي براي اجراي پروژه سنگفرش بازار را در دستور کار دارد هرچند که اين برنامه جزو محور هاي طرح ساماندهي تجريش نبود اما کسبه اي که اين روزها در بازار نونوار تجريش رونقي به کسب و کارشان داده اند پيشنهاد کرده اند پروژه کف سازي همانطور که در ديگر طرح هاي مشابه شهرداري اجرا شده در اين محدوده هم اجرا شود. کارشناسان سازمان زيباسازي تخمين مي زنند کف سازي بازار تجريش به حدود 1 ميليارد تومان اعتبار نياز داشته باشد. کارشناسان زمان مورد نياز براي اجراي پروژه کف سازي را 6 ماه تخمين مي زنند.

کف سازي بازار تجريش آخرين مرحله از ساماندهي بازار سنتي شميران خواهد بود، بازاري که اين روزها مي توان در آن قدم زد و کمي در هواي گذشته هايش نفس کشيد